Terug in Dordrecht: William Turner, schilder van het water

9 februari 2026

 

Tot en met 14 juni in het Dordrechts Museum: Water & Licht. Een tentoonstelling met 14 werken van Engelands beroemdste schilder William Turner, afkomstig uit de Amerikaanse Paul Mellon Collection. De verzameling is nooit eerder in Nederland te zien geweest. Ook Turners beroemde schilderij ‘Dort, or Dordrecht: The Dort Packet-boat from Rotterdam Becalmed’ (afbeelding hierboven) komt er voor het eerst mee terug naar de stad waar het in 1818 gemaakt werd.

Arrangement Villa Augustus

Combineer een bezoek aan Water & Licht met een speciale aanbieding van Villa Augustus. Het arrangement bestaat uit een overnachting inclusief ontbijt voor twee personen, gratis gebruik van twee fietsen en twee entreebewijzen voor het museum. Klik hier voor boekingen en verdere informatie. (Let op: Het Dordrechts Museum is op maandagen gesloten.)

De schilder van het water

Water & Licht presenteert Joseph Mallord William Turner als de ultieme schilder van het water. De invloed van het licht daarop was voor hem een onuitputtelijke bron van inspiratie. Hij legde in zijn doeken niet alleen de schoonheid van de zee en het rivierlandschap vast, maar ook de verwoestende kracht van de natuur. Storm, mist, regen en scheepswrakken waren terugkerende elementen in zijn oeuvre. Zijn vroegste werken schilderde en aquarelleerde Turner al rond zijn veertiende, de leeftijd ook waarop hij als student werd toegelaten tot Royal Academy of Arts in zijn woonplaats Londen.

In totaal omvat de nalatenschap van Turner (1751-1851) 550 schilderijen, 2000 aquarellen en 30.000 werken op papier. De 14 doeken die nu in het Dordrechts Museum worden tentoongesteld, zijn jarenlang in eigendom geweest van de Amerikaanse kunstverzamelaar en filantroop Paul Mellon, die ze in 1966 schonk aan het Yale Center for British Art in New Haven, Connecticut. Tot de collectie van het YCBA behoort onder andere het meesterwerk met de pakketboot dat Turner in 1818 op de Merwede bij Dordrecht schilderde.

 

Joseph Mallord William Turner, Wreckers-Coast of Northumberland, with a Steam-Boat Assisting a Ship off Shore, 1833-1834, olieverf op doek Yale Center for British Art, Paul Mellon Collection.

Zijn verblijf in het ook bij andere beroemde kunstenaars zo geliefde Dordrecht (onder wie Cuyp, Rodin, Jongkind en Daubigny) stond indertijd bepaald niet op zichzelf. Turner combineerde zijn verplichtingen als professor aan de Royal Academy met tal van reizen binnen Europa. Elk vergezicht of architectonisch hoogstandje dat ervoor in aanmerking kwam, werd onderweg in enorme schetsboeken uitgewerkt.

Excentriek

Zo productief en gerespecteerd William Turner als kunstenaar was, zo nadrukkelijk schermde hij zijn privéleven af voor de buitenwereld. Hij stond in zijn directe omgeving als excentriek te boek en kampte ook met depressies. Trouwen deed hij nooit, maar volgens historische bronnen had hij wel twee dochters bij zijn huishoudster. Op latere leeftijd trok hij in bij een Londense dame, bij wie hij tot aan zijn overlijden als ‘Mr. Booth’ of ‘Admiraal Booth’ zijn post ontving. Op zijn sterfbed zouden Turners laatste woorden ‘The Sun is God’ zijn geweest.

 

The Abysses of the Scorching Sun_Nicky Assmann_Kinetic light sculpture_2018_revised 2024 @ Cycles - Macular Collective exhibition at Wood Street Galleries_full size © Courtesy of the artist.

William Turner deelt de tentoonstellingszalen van Water & Licht met de dynamische lichtinstallaties van Nicky Assman (1980) waarin ze eveneens het samenspel van de elementen onderzoekt. Maar waar je als bezoeker traditiegetrouw tegenover een kunstwerk staat – een schilderij waarin de natuur binnen de lijst verschijnt – stap je bij Assman van tot tot teen in een ruimtelijk landschap.

 

 

 

  • William Turner, zelfportret 1799.

    William Turner, zelfportret 1799.